Việt Nam - EU nâng tầm hợp tác chiến lược qua gói đầu tư hơn 560 triệu EUR

Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc khẳng định, việc nâng cấp quan hệ Việt Nam - EU không chỉ là một cột mốc ngoại giao mà còn là động lực để chuyển mạnh sang hợp tác thực chất, có chiều sâu. Trong bối cảnh kinh tế thế giới đối mặt với nhiều biến động, EU với vị thế là đối tác kinh tế hàng đầu sẽ là trụ cột giúp Việt Nam duy trì đà tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập sâu rộng hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Việt Nam coi EU là đối tác quan trọng, tin cậy và lâu dài, đặc biệt trong việc khơi thông các dòng chảy đầu tư và công nghệ.

Theo Phó Thủ tướng, dư địa hợp tác giữa hai bên vẫn còn rất lớn, nhất là ở các lĩnh vực mang tính nền tảng cho tương lai. Việt Nam đang ưu tiên thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao vào các ngành có giá trị gia tăng lớn như công nghiệp điện tử, chế tạo máy, công nghệ bán dẫn và công nghiệp hỗ trợ. Đồng thời, các lĩnh vực như kinh tế biển xanh, đô thị thông minh và năng lượng tái tạo được xác định là những động lực tăng trưởng mới. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ cam kết tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, cải thiện môi trường đầu tư theo hướng minh bạch và ổn định, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư châu Âu "cùng làm, cùng hưởng lợi" tại Việt Nam.

Điểm nhấn mang tính đột phá tại Diễn đàn là việc Liên minh châu Âu công bố gói đầu tư tổng trị giá hơn 560 triệu EUR dành cho Việt Nam. Ông Jozef Síkela, Cao ủy châu Âu phụ trách Quan hệ Đối tác Quốc tế, nhấn mạnh gói tài chính này là minh chứng rõ nét cho cam kết của EU trong việc hỗ trợ Việt Nam phát triển giao thông bền vững và năng lượng sạch, phù hợp với Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu (Global Gateway). Ông Síkela khẳng định, việc đầu tư vào các dự án cụ thể sẽ giúp duy trì tăng trưởng kinh tế bền vững, giảm thiểu ô nhiễm và tạo ra thêm nhiều việc làm chất lượng cao cho người dân.

Trong số các dự án được triển khai, Quỹ Phát triển Giao thông Bền vững trị giá 40 triệu EUR đóng vai trò then chốt trong việc chuẩn bị và thực hiện các hạ tầng quy mô lớn như đường sắt, giao thông đô thị và đường thủy nội địa. Sáng kiến này dự kiến sẽ tạo đòn bẩy để huy động thêm hơn 1 tỷ EUR vốn vay ưu đãi từ các ngân hàng phát triển và khu vực tư nhân. Đối với lĩnh vực năng lượng, các tổ chức tài chính châu Âu đã ký kết các khoản vay trị giá 230 triệu EUR hỗ trợ dự án thủy điện tích năng Bắc Ái, một dự án quan trọng trong việc điều tiết hệ thống điện và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Khu vực tư nhân cũng nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ khi Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) công bố thỏa thuận tài trợ 200 triệu EUR với Techcombank. Bà Nicola Beer, Phó Chủ tịch EIB, cho biết nguồn vốn này sẽ giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận tài chính để đầu tư vào năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng và giao thông điện hóa. Những dự án này không chỉ giúp giảm chi phí năng lượng mà còn góp phần cải thiện chất lượng môi trường tại Việt Nam. Ngoài ra, EU còn bổ sung 23 triệu EUR cho Quỹ Chuyển đổi Năng lượng và dành 50 triệu EUR cho chương trình đào tạo nghề nhằm trang bị cho lao động Việt Nam các kỹ năng xanh và kỹ năng số cần thiết.

Bên cạnh các gói tài chính, Diễn đàn còn chứng kiến sự ra đời của ấn bản Sách trắng 2026 từ Hiệp hội Doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam (EuroCham). Với chủ đề “Cải cách & Nâng tầm: Kỷ nguyên mới cho Việt Nam trong nền kinh tế toàn cầu”, ấn bản cung cấp các khuyến nghị chính sách thực tiễn để hỗ trợ quá trình cải cách kinh tế của Việt Nam. Ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch EuroCham, tin tưởng rằng những đóng góp từ cộng đồng doanh nghiệp châu Âu sẽ giúp Việt Nam nâng cao vị thế và sự sẵn sàng trong việc đón nhận các làn sóng đầu tư mới từ phương Tây.

Sự kiện cũng ghi nhận hàng loạt biên bản ghi nhớ (MoU) quan trọng giữa các doanh nghiệp và địa phương. Có thể kể đến thỏa thuận giữa Airbus và Vietnam Airlines về nâng cấp đội bay A350; biên bản hợp tác giữa APM Terminals và Tập đoàn Hateco về phát triển cảng xanh; hay sự liên kết giữa Ericsson với các địa phương như Đà Nẵng, Bắc Ninh trong lĩnh vực y tế số và đổi mới sáng tạo. Những ký kết này cho thấy sự hợp tác Việt Nam - EU không chỉ dừng lại ở cấp Chính phủ mà đã lan tỏa mạnh mẽ xuống các địa phương và từng doanh nghiệp cụ thể.

Kết thúc Diễn đàn, các đại biểu đều thống nhất rằng, với nền tảng quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, Việt Nam và EU đang đứng trước cơ hội vàng để cộng hưởng sức mạnh. Những gói đầu tư hàng trăm triệu EUR cùng các thỏa thuận công nghệ cao được ký kết tại Hà Nội lần này chính là những viên gạch đầu tiên xây dựng nên một tương lai phát triển bền vững, hiện đại và thịnh vượng cho cả hai bên trong kỷ nguyên mới.