Siêu đô thị thế hệ mới - Động lực tăng trưởng và phát triển bền vững đô thị Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Tại Việt Nam, quá trình đô thị hóa đang diễn ra nhanh chóng với sự hình thành các vùng đô thị lớn và các hành lang kinh tế - đô thị như vùng Thủ đô Hà Nội, vùng Thành phố Hồ Chí Minh và các trục phát triển ven biển. Những xu hướng này cho thấy sự dịch chuyển từ mô hình đô thị đơn cực sang các cấu trúc đô thị quy mô vùng, đa cực và liên kết chức năng, đặt nền tảng cho khả năng hình thành các siêu đô thị thế hệ mới trong tương lai.

Hội thảo với chủ đề: “Siêu đô thị thế hệ mới - động lực tăng trưởng và phát triển bền vững đô thị Việt Nam trong kỷ nguyên mới” được tổ chức với mục đích: Nhận diện, làm rõ Khái niệm, Mô hình, Vai trò, Vị thế, Cơ hội phát triển và những Tác động của “Siêu đô thị thế hệ mới” đối với lĩnh vực quy hoạch xây dựng, phát triển Đô thị và Kinh tế - Xã hội của Việt Nam”.

Hội thảo tập trung vào các chủ đề chính, trọng tâm bao gồm 4 chuyên đề: Lý luận khoa học về siêu đô thị, siêu đô thị thế hệ mới; Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam; Tiềm năng, lợi thế, cơ hội thúc đẩy phát triển “Siêu đô thị thế hệ mới” tại Việt Nam và Những tác động tích cực do “Siêu đô thị thế hệ mới” mang lại cho Việt Nam...

Siêu đô thị thế hệ mới là nơi chuẩn sống hiện đại được tái định nghĩa một cách toàn diện. Đây không đơn thuần là sự mở rộng về mặt vật lý hay quy mô dân số, mà là một bước chuyển mình tất yếu hướng tới quy hoạch đồng bộ, tích hợp không gian xanh, hạ tầng thông minh và hệ sinh thái tiện ích đa lớp.

Trong bối cảnh các mô hình đô thị truyền thống đang đối mặt với áp lực lớn từ tốc độ đô thị hóa nhanh - dẫn đến sự suy giảm chất lượng môi trường và thiếu hụt tiện ích thiết yếu, thì siêu đô thị thế hệ mới nổi lên như một lời giải bài bản và bền vững. Việc phát triển các siêu đô thị này không chỉ giải quyết bài toán nhà ở mà còn tạo ra một môi trường sống an toàn vượt trội, nâng cấp chất lượng sống cho người dân dựa trên nền tảng pháp lý ngày càng hoàn thiện.

Trên thế giới, mô hình “đô thị 10-15 phút” đang trở thành chuẩn mực khắt khe của các siêu đô thị hiện đại. Tại đây, mọi nhu cầu từ làm việc, học tập, chăm sóc sức khỏe đến vui chơi giải trí của người dân đều được đáp ứng trong một bán kính di chuyển ngắn, giúp giảm thiểu đáng kể nhu cầu giao thông cơ giới và khí thải. Hệ thống giao thông được tổ chức thông minh, ưu tiên không gian cho con người và thiên nhiên, tạo nên một cấu trúc sống khép kín nhưng vẫn mở rộng kết nối, với những vùng dân cư ổn định và bền vững trong dài hạn.

Trong khi đó, câu hỏi đặt ra là Việt Nam có nên phát triển các siêu đô thị thế hệ mới, và quan trọng hơn là siêu đô thị thế hệ mới cần được định nghĩa như thế nào, có quy mô và cấu trúc ra sao, và cần những điều kiện thể chế - hạ tầng - công nghệ nào để có thể vận hành hiệu quả trong bối cảnh Việt Nam bước vào Kỷ nguyên mới, hướng tới thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Việc làm rõ các vấn đề này có ý nghĩa quan trọng đối với định hướng phát triển không gian quốc gia, tổ chức hệ thống đô thị và nâng cao năng lực cạnh tranh của các vùng kinh tế trọng điểm trong dài hạn.

Trên cơ sở phân tích các mô hình siêu đô thị thế hệ mới tại Việt Nam, Hội thảo nhìn nhận đây chính là những cực tăng trưởng kinh tế mới, đóng vai trò dẫn dắt và thúc đẩy chuỗi giá trị liên ngành. Các siêu đô thị thế hệ mới không chỉ thúc đẩy quá trình tái phân bổ dân cư từ vùng lõi cũ mà còn trở thành tâm điểm thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI), đặc biệt là dòng vốn xanh. Các siêu đô thị thế hệ mới vận hành dựa trên dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trở thành nơi hội tụ và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao. Mô hình này được coi là động lực góp phần nâng tầm vị thế quốc gia và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số cho Việt Nam trong những thập kỷ tới.

Phát triển siêu đô thị thế hệ mới không chỉ là xu thế đô thị hóa mà còn là lựa chọn chiến lược góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, tạo ra các cực tăng trưởng, trung tâm đổi mới sáng tạo và không gian phát triển bền vững cho quốc gia trong tầm nhìn dài hạn. Ngoài việc thúc đẩy phát triển mạnh mẽ kinh tế - xã hội, siêu đô thị thế hệ mới còn mang lại những giá trị nổi bật giúp siêu đô thị thế hệ mới trở thành không gian sống, làm việc và sáng tạo đặc trưng của xã hội đô thị trong thế kỷ XXI.

Với bốn nhóm chủ đề được thảo luận, hội thảo đã tập trung các bài tham luận, các ý kiến trao đổi tâm huyết, khoa học, thực tiễn của các khách mời, các chuyên gia, các nhà khoa học trong nước và quốc tế. Kết quả hội thảo mang tính lý luận, thực tiễn, tiếp tục kết nối tinh thần Nghị quyết 06 - NQ/TW ngày 24/01/2022 của Bộ Chính trị về về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030, tầm nhin 2045; Nghị quyết 306/NQ-CP của Chính phủ ngày 19/05/2025 về Điều chỉnh quy hoạch tổng thể Quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn 2050 và các chiến lược quan trọng khác về đô thị hóa, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.